Zaman sonsuz olsaydı, hayatı sonraya bırakmanın bedeli olmazdı
Hayatını, zaman sınırsızmış gibi ertelersin; değil ve beklemenin bir bedeli olmasının tek nedeni de bu. Kalisme, Lozan’da doğan bir yaşam biçimidir ve kendin için neyi yapma hakkına sahip olduğunu hatırlatan 13 basit cümleden oluşur.
En basit gerekçe ve en sağlam olanı
Sana hayatını ertelemenin yazık olduğu, üzücü olduğu, tadını çıkarman gerektiği söylenecek. Bu cümleler kimsede nadiren bir şeyi değiştirir, çünkü ahlaki cümlelerdir ve ahlak bir alışkanlığı yerinden oynatmakta pek başarılı değildir. Ayakta duran gerekçe daha soğuk: hayatını hak etmeyi bekleyerek geçirdiğin her gün, geri alamayacağın bir gündür.
Bu bir tehdit değil, basit bir hesap. Kalisme’nin 13 cümlesinin her birine ağırlığını veren de bu. Hak edilene kadar dinlenmeyi kendine yasaklamak, mutluluğu sonraya bırakmak, bir kararı ertelemek: stok sonsuz olsaydı hepsi taşınabilirdi. Rahatsız bir düzenlemeyi gerçek bir kayba çeviren, sonlu olmasıdır.
Kalisme bu gerçekten kaçmaz, onu aciliyete de çevirmez
Kalisme’nin kurucu metni, “Kaliste” manifestosu, iyi olma kitaplarının kaçındığı şeyin adını koyar: bütün bunlar bitecek; sen, ben, sevdiklerimiz. Bunu yumuşatmaya kalkmaz.
Manifestonun cümlesi ölçülü: hayatını tam olarak yaşamak, onun geçtiğini bilerek yaşamaktır; kaygıyla değil, elinde ne tuttuğunu bilenin şükranıyla. İkisi arasındaki fark söz sanatı değil. Kaygı hızlandırır, dağıtır. Şükran yavaşlatır, seni ana getirir. İkisi aynı saptamadan yola çıkar, birbirine zıt günlere varır.
Somut olarak neyi değiştirir
Erteleme, örtük bir inançla beslenir: daha uygun bir an olacağı inancıyla. Daha sakin, daha hazır, daha az yüklü. O an gelmez; geçmişte de hiç var olmadı zaten. Kontrol et: yaşadığın son iyi an özellikle sakin değildi, sen onu sadece aldın.
Kalisme bu yüzden programların değil, yorgun bir akşamda yapılabilecek kısa hareketlerin etrafında kurulur. Manifesto bunu şöyle özetler: sürekli bir şart, her gün kendine dönmek ve bu sözü tutmak.
Bu düşünce iki şeye dayanır: kendine önemli biri gibi davranmak ve dikkatinin nereye gideceğini seçmek. Yalnızca bu ikisinin neden bir gün değil şimdi tutulmaya değer olduğunu hatırlatır.
İyi bir an gerektirmeyen üç adım
Erteleme cümlesini yakala. Sabit bir kalıbı var: “şunu yaptığımda”, “biraz sakinleşince”, “önümüzdeki yıl”. Onu yaz, sonra kaç zamandır söylediğine bak. Cevap genellikle o sürenin kendisi.
Küçük sürümünü bugün yap. Yolculuğu değil, bir öğleden sonrayı. Meslek değişikliğini değil, bir konuşmayı. Yapılmış küçük bir sürüm, ertelenmiş eksiksiz bir sürümden kat kat değerlidir; üstelik gerçekte ne istediğini de sana söyler.
Sabah sözünü yeniden üstlen. Manifesto her gün yeniden üstlenilecek bir söz önerir: kendime saygıyla davranmak, dikkatimin nereye gideceğini seçmek, beni korkutandan değil önemli olandan yola çıkarak hareket etmek. Ona göre bir gün tutulduğunda iyi bir gün olur; bin gün tutulduğunda değişmiş bir hayat olur.
Daha ağır geldiğinde
Bu yazı sıradan ertelemeden söz ediyor: daha iyi bir an bekleyen ertelemeden. Çaresizlikten söz etmiyor. Geçen zamanı düşünmek artık inmeyen bir kaygıyı yükseltiyorsa, hüzün artık kalkmıyorsa, yaşama isteğin sönüyorsa, mesele artık küçük bir sürümü yapmak değildir, destek almaktır: doğru kapı bir sağlık uzmanıdır, oraya gitmek hiçbir yola ihanet değildir.
Acil bir durumda: Türkiye’de 112, İsviçre’de 144.
Gece gündüz biriyle konuşmak için: İsviçre’de 143 (La Main Tendue).
Başka yerlerde ülkenin numaraları findahelpline.com sitesinde.
Sıkça sorulan sorular
Hayatımı neden hep sonraya bırakıyorum?
Çünkü daha uygun bir anın geleceğine inanıyorsun: daha sakin, daha hazır, daha az yüklü. Geçmişine bak, o an orada da hiç olmadı. İyi anlar sakin değildi, sadece alındı.
Doğru anı beklemeyi nasıl bırakırım?
Küçük sürümü bugün yaparak: yolculuğu değil, bir öğleden sonrayı. Meslek değişikliğini değil, bir konuşmayı. Yapılmış küçük bir sürüm, ertelenmiş eksiksiz bir sürümden değerlidir; üstelik gerçekte ne istediğini sana öğretir.
Kalisme geçen zaman için ne diyor?
Sonsuz zamanın olmamasının, bir tehdide dönüşmeden 13 cümlesinin her birine ağırlığını verdiğini. “Kaliste” manifestosunun “Sonsuza doğru” bölümü şöyle söyler: hayatını yaşamak, onun geçtiğini bilerek yaşamaktır.
Daha derine inmek için
Kılavuzlar
En uzun süredir ertelediğin şeyi al, bugün onun en küçük sürümünü yap. Doğru sürümü değil. Küçüğünü.